GIỚI THIỆU
Sư họ Trương, quê ở Đông Dương, Vụ Châu. Lúc bé, Sư dung nghi khác thường, không học mà biết.
Năm mười bốn tuổi, Sư xin cha mẹ xuất gia, cha mẹ không cho, Sư thệ bớt ăn bớt uống, mỗi ngày ăn một bữa, dần dần thân thể tiều tụy. Cha mẹ bất đắc dĩ hứa cho Sư xuất gia.
Sư xuất gia với Đại đức ở Minh Châu. Năm hai mươi lăm tuổi, Sư đến chùa Trúc Lâm ở Hàng Châu thọ giới Cụ túc.
Sư tinh tấn tu hành giới luật trang nghiêm. Ban đêm, Sư thường ra gò mả ngồi thiền, không kể gió mưa, chẳng chút sợ sệt.
Một hôm Sư đến Dư Hàng (Hàng Châu, Triết Giang) yết kiến thiền sư Kính Sơn Quốc Nhất, nhận được tâm pháp, ở lại đây hầu năm năm.
Niên hiệu Đại Lịch (766), Sư đến Chung Lăng yết kiến Mã Tổ, chỉ được xác định lại những chỗ hiểu trước, không có pháp gì khác. Sư dừng lại đây hai năm.
Sư lại đến yết kiến Thạch Đầu Hy Thiên.
Sư hỏi: Lìa định tuệ lấy pháp gì dạy người?
Thạch Đầu bảo: Ta nơi đây không có nô tỳ, lìa cái gì?
Sư thưa: Thế nào rõ được.
Thạch Đầu bảo: Ngươi chụp được hư không chăng?
Sư thưa: Thế ấy tức chẳng từ ngày nay đi.
Thạch Đầu bảo: Chưa biết ngươi từ bên kia đến bao giờ.
Sư thưa: Đạo Ngộ chẳng phải người bên kia.
Thạch Đầu bảo: Ta đã biết trước chỗ ngươi đến.
Sư thưa: Sao Thầy lấy tang vật vu khống người?
Thạch Đầu bảo: Thân ngươi hiện tại.
Sư thưa: Tuy nhiên như thế, cứu kính làm sao chỉ dạy người sau?
Thạch Đầu bảo: Ngươi nói ai là người sau?
Sư nhân đây đốn ngộ, đối với lời dạy của hai vị Thầy trước tâm còn sở đắc, nơi đây sạch hết dấu vết.
Về sau Sư đến Đương Dương, Kinh Châu ở núi Sài Tử học chúng theo học rất đông. Dân chúng trong đô thành nghe danh lũ lượt kéo đến tham vấn.
Trong đô thành có chùa Thiên Hoàng là nơi danh lam, bị hỏa hoạn hư sập, thầy trụ trì là Linh Giám tìm cách xây cất lại. Linh Giám ước rằng: Nếu được thiền sư Đạo Ngộ về làm hóa chủ ở đây là phước lớn của ta. Lúc nửa đêm, Linh Giám đến cầu thỉnh, Sư hoan hỷ nhận chịu. Từ đây về sau, Sư trụ ở chùa Thiên Hoàng.
Lúc bấy giờ có quan Bộc xạ Giang Lăng là Bùi Công [1] đến cúi đầu hỏi pháp, Sư trọn không đưa đón. Đối với khách, Sư không phân biệt sang hèn đều ngồi chào họ. Bùi Công càng kính trọng. Do đây pháp Thạch Đầu thịnh nơi pháp tịch này.
Đời Đường niên hiệu Nguyên Hòa (806) tháng tư, Sư có chút bệnh bảo đệ tử báo trước ngày tịch. Đến ngày cuối tháng, chúng họp nhau đến thăm bệnh Sư. Bỗng nhiên, Sư gọi: Điển tọa! Điển tọa lại gần, Sư bảo: Hội chăng? Điển tọa thưa: Chẳng hội. Sư cầm chiếc gối ném xuống đất, rồi từ biệt chúng thị tịch. Sư thọ sáu mươi tuổi, ba mươi lăm tuổi hạ. Đến ngày mùng năm tháng tám lập tháp nơi phía đông quận.
[TSTH 1 – HT]
NGỮ LỤC
Có vị tăng hỏi: Thế nào là nói huyền diệu?
Sư đáp: Chớ bảo ta hiểu Phật pháp.
Tăng thưa: Sao để học nhân ôm nghi mãi?
Sư bảo: Sao chẳng hỏi lão tăng?
Tăng thưa: Hỏi rồi.
Sư bảo: Đi! Không phải chỗ ngươi ngụ.